Rotavirus nedir? / Bizim Rotavirus Deneyimimiz

Rotavirus, adi 70li yillarda konulmus, 0-5 yas cocuklari diger yas gruplarina gore daha siddetli etkileyen bir virus. Dunyadaki hemen hemen her cocuk 5 yasina gelene kadar en az bir kere bu virus ile tanisiyor. Her sene milyonlarca cocuk rotavirus yuzunden hastalanip cogu hastaneye yatirilirken 600.000'den fazlasi da ne yazik ki hayatini kaybediyor.

Rotavirus nefes, dokunma, eller ve hatta objeler ile insandan insana gecebiliyor. Cok cabuk yayilan, cok bulasici bir virus. Hatta havada dahi canli viruslerin varligi tespit edilmis. Yetiskin insanlar da bu virusten etkilenebiliyorlar ancak etkisi cocuklardaki kadar vahim degil. Bu kisiler, ayni zamanda virusun birer tasiyicisi olabiliyor. Memeli hayvanlar da bu virusten etkilenebiliyor. Yani gittiginiz her yerden, ellediginiz her seyden, karsilastiginiz her kisiden bu virusu kapabilirsiniz. Korunma yontemi yok.

Rotavirus, vucuda girmesiyle 2 gunluk kulucka suresinin ardindan, once kusma, sonra yuksek ates ve ishal ile kendini belli ediyor. Siddetli halsizlik ve istahsizlik da en onemli belirtileri. Kusma ve ishalin cok siddetli olmasi nedeniyle vucudun su ve tuz dengesi tamamen bozulmasi, hayat kayiplarinin en buyuk nedeni.

Rotavirus'un ilaci yok. Tek yapilmasi gereken vucudun bozulan su ve tuz dengesini yerine getirmek. Oncelikle agizdan verilen az ve sik miktardaki su (& tuz, seker) karisimi ile cocuk dengede tutulmaya calisiliyor. Ancak vucudun bu suyu kabul etmemesi durumunda hastanede damardan ya da burundan mideye boru sokulmasi ile serum verilmesi gerekiyor.

Ishal, 4 ile 8 gun arasinda surebiliyor. Bu sure zarfinda cocuga, eger anne sutu aliyorsa anne sutu, her seferinde az ve sik sik su, patates ve pirinc puresi, muz puresi, komposto, yogurt, yagsiz makarna verilebilir. Cig sebze ve meyvelerden, yagli ve agir yiyeceklerden kacinilmalidir.

Virusun diger kisilere bulasmasini onlelemek icin hasta cocukla aile disindan kimsenin gorusmesine bir sure izin vermemeli, alti bezli ise bezini degistirdikten sonra bezi acikta birakmamali, kakanin baska yerlere bulasmasi onlenmeli, eller bol sabunlu su ile mutlaka yikanmalidir. Ishal, pisik yapacagi icin ozellikle viruslu ishal icin uretilmis pisik ilaclarini kullanmak gerekiyor.

2007 yilindan bu yana bircok ulkede rotavirus asisi uygulanmaktadir. Bebekligin ilk uc ayinda agizdan uygulanan bu asi simdilik koruyucu gibi gorunmekte. Simdilik diyorum cunku bu asi, yillarca once piyasaya surulup sonra ciddi yan etkileri ortaya cikinca toplatilmis. Umarim bu sefer en azindan bundan sonra dogan bebekleri korur.

...........................................................

7 Mart Cuma gunu Defne 2,5 yasina girdi. Hatta blogumdan bu vesile ile ona bir mektup yazdim. O gun, hayatinda ilk defa 30 dakikaligina bir cocuk oyun merkezine biraktim. Camdan surekli izledigim icin biliyorum, cocuklarla cok birlikte olmadi. Aksam da Lozan'daki IKEA'ya gittik. Ikea'yi hic bu kadar kalabalik gormemistim. Her yanimiz cocuk doluydu -ki virusu buyuk bir ihtimalle buradan kaptik-. Cumartesi Fransa'daydik. Cevremizden gelip gecen cocuk ve insanlarin disinda kimseyle muhattap olmadik. Pazar gunu ise hayvanat bahcesindeydik. Virusu kapma ihtimalimizin yuksek oldugu ikinci yer burasi. Defne, cocuklarla cok yakin olmasinin yaninda ozel yapilmis bir bolumde yavru kecilerle ayni ortamdaydi, elledi, oksadi, sevdi. Ancak yine de IKEA ihtimali daha yuksek cunku virusun 2 gunluk kulucka suresi var.

Pazar aksami her zamanki gibi banyosunu yapti, sutunu icti, uyudu. Uyumasindan 2 saat sonra yataginda oksurdugunu duydum. Kapi araligindan baktim, hafif hafif oksuruyordu. Sonra aniden uykusunda siddetli kustu. Tam yatagindan alip banyoya kosarken birincisinin 10 kati bir kere daha kustu. Kusma, sabaha kadar surdu. Bundan 1,5 sene once yine baska bir virus aldigi ve bu kusmanin o zamana cok benzemesinden dolayi virussel bir durum oldugunu hemen anladim.

Tum ev halki icin tamamen uykusuz gecen surekli kusulan bir gecenin sabahinda atesin de 38'in ustune cikmasiyla acilen doktoruna gittik. Doktor da durumu onayladi: Virus. Ates dusurucu, bulanti alici fitil ve tuz-seker dengesini kuran toz ile evimize donduk. O gun Defne ne yediyse kustu, ne ictiyse kustu. 5 dakika arayla az su veriyoruz, kusuyor. Zaten o su ona yetmedigi icin daha fazla su icin agliyor. Iciyor, kusuyor. Yiyor, kusuyor. En sonunda o da yiyip icmekten vaz gecti. Oylece yatti. Ama artik halsizlik iyice kendini gostermeye baslamisti. Resmen kolunu kaldiracak hali kalmamisti. Iki gunde vucut agirliginin 8'de birini kaybetti.

Sali sabahi ishal ile uyandik. Ama oyle boyle degil, su gibi bir ishal. Hayatinda ilk kez. Defne'nin artik ayakta duracak hali kalmamisti. Basini koydugu yerde derin bir uykuya daliyordu -ki bu, uykudan cok bayilma idi.

Doktorunu ariyoruz, doktorla konusmak mumkun degil. Hemsire cikiyor; az su verin diyor. Anlatamiyoruz ki ictigi her damla suyu kusuyor! En son altini degistirirken tir tir titriyordu, diyoruz; atestendir onemli degil, diyor. Atesi 39.8 diyoruz, ates dusurucu verin diyor. Kendinden gecti, bayiliyor, diyoruz, yorgundur diyor.

Doktor olan kardesimi aradik, kac kere kustugunu ve kac kere ishal oldugunu sordu ve bize en yuksek sesle tek bir cumle soyledi: Defne'yi kaybedersiniz, ACILEN hastaneye gidin!!!!

Biz de oyle yaptik. Acilen hastaneye gittik. Ama... Hastanenin acilinde bizi 2 saat bekleteceklerinden habersiz! Bundan 3 ay once babamin basina gelenleri yazmistim. Ayni sey bize oldu. Cocuk bekleme odasinda bekliyoruz. Ilk gelen biz, arkamizdan gelen 5 aile ve hasta cocuk ile. Defnem kucagimda, bitkin, gozlerimin icine bakiyor. Benim hiperaktif bebegim, parmagini dahi kipirdatamiyor. 1,5 saat yuzlerce kere artik ne zaman alacaklar diye sorup cevap alamadan beklemenin sonunda gozlerimin icine bakan o iki cift minik goz kapandi. Oyle bir kapandi ki... Defneeee Defneeee yavrum diye bagiriyorum, sarsiyorum, oksuyorum... Cevap yok. Gozlerim doluyor, aglamiyicam diyorum. Kolumda baygin yavrumla resepsiyondaki kadina gidiyorum, esime bagiriyorum, hemsireye bagiriyorum, ben sadece konusuyorum.

En sonunda bir hemsire geldi. Beni bir iskemleye oturttu. Olmaz dedim. Bakin, bu cocuk u-yu-mu-yor! Bu cocuk baygin! Birsey yapmaniz lazim ve HEMEN yapmaniz lazim!

Kadin, iste o zaman isin ciddiyetini anladi. Acilen bir konsultasyon odasini bosalttilar, bizi aldilar. Yavrumu muayene masasina yatirdim. Uc hemsire yavrumu oksayip adini soylemesine ragmen uyanmayinca, panik olan hemsireleri gorunce o ana kadar tuttugum tum gozyaslarim bosaldi. Gitti dedim icimden goz gore gore gitti, kollarimda gitti iste! Sizin yuzunuzden!!!!

2 dakika sonra bodysini cikarirken uyandi yavrum. Korkudan kollarima atladi.

Bundan sonrasi onlarca doktor, hemsire trafigi, alinan kanlar, olculen tansiyon, aglayan Defne, tekrar tekrar derin uykuya dalan Defne, sizi hastaneye yatiracagiz sozu, hastane odasinda cani anne sutu istedigi icin verdigim sut sonucu beklenen 2 saat daha, hastaneye ulasmamizdan 6 saat sonra (!!!) ciglik cigliga burnundan midesine sokulan hortum, 24 saat icinde verilen 2 litrelik serum, uykusuz geceler, baygin bir melek, telefonda aglayan akrabalar, annemin hala yanimda olmasinin verdigi huzur ve artik cikabilirsiniz diyen doktor.

Evimizdeki ilk gun yine hic birsey yemedi yavrum. Ictigi suyu yine kustu. Agzindan zorla girip midesine inen ve kusulmayan her lokma icin sukrettik. Lokma lokma, damla damla besledik. Mayina basmak gibi birseydi. Tek bir lokma daha ve sonrasinda gelen kusma saatler suren cabanin bosa cikmasi anlamina geliyordu. Bu arada anne sutune ve bana acayip bir duskunluk basladi. Resmen yapisik yasiyor su anda bana.

Simdi her gecen gun biraz daha iyilesiyor, gucunu toplamaya calisiyor. Atlattik diyebilirim artik. Evet atlattik.

Kalbim cok acidi, dostlar. Icim parcalandi. Oldum oldum dirildim, dostlar. Omrumden omur gitti, dostlar...

Bir damlacik canlari var iste. Bir damlacik. Oyle kolay ki o bir damlacik canin ellerinizden kayip gitmesi. Gitti - geldi yavrum. Tanrim bagisladi onu bana, bizlere. Keske hic hasta olmasa bu minik melekler. Keske hep gulseler. Hic gormese anneler onlari o halde. Hic acimasa kalpleri annelerin. Keske...


Archi*Sugar