Dogum Sonrasi ve Emzirme Icin Tavsiyeler

Benim dogumla ilgili diger tavsiyelerimi suradan okuyabilirsiniz:

• Hamilelik oncesi tavsiyeler
• Hamileligin ilk gunleri icin tavsiyeler
• Hamileligin ilerleyen donemleri icin tavsiyeler
• Hamileligin ikinci ve ucuncu trimestri icin tavsiyeler
• Dogum icin tavsiyeler
  

* Dogum sonrasinda oncellikle oyle reklamlardaki gibi mukemmel bir bebekle karsilasmayi beklemeyin. Bebeginiz, teni degisik renkte hatta morarmis, derisi burusuk, gozleri kapali, kassiz, kirpiksiz ve eger normal dogum yaptiysaniz ayrica basi egri olacaktir. Kendine gelmesi birkac gun surecektir. O reklamlardaki bebek haline gelmesi ise birkac ay.

* Dogum, hem bebek hem anne icin cok yorucu bir tecrube. Firsatiniz oldugu kadar dinlenmeye calisin. Bebeginizin uyudugu zamanlar sizin de dinlenmeniz icin en ideal zamanlardir. Ziyaretcilerinizi hic cekinmeden uyarin ve ziyaretleri eger cok yorgunsaniz, erteleyin. Unutmayin, sutunuzun cogalmasi da dinlenmenize bagli.

* Ister normal dogum olsun, ister sezeryan, dogum sonrasi ilk gunlerde siddetli, zamanla azalan kanamaniz olacaktir. 6 haftaya kadar surebilen bu kanamalarda ilk gunlerde "kullan at" ic camasirlari cok faydali.

* Dogumdan sonra karniniz hemen eski haline donmeyecek. Evet, bebek disari cikti ama hala ic organlariniz yerine oturmadi. Karniniz, hastaneden ciktiginizda 4-5 aylik hamile gibi gorunecektir. Sislik, birkac hafta sonra inecektir ama yine de hamilelik oncesi halinize donmeniz birkac ayinizi alir. Benim hamilelik oncesi bel capima donmem 9 ayimi aldi. Zaten dogumdan sonra 9 ay der hep buyuklerimiz, bir bildikleri var herhalde.

* Zaten bakilacaktir ama demir eksikliginize dikkat edin. Kan kaybindan dolayi kansizlik ortaya cikacaktir. Yine hamilelikte yaptiginiz gibi demir haplarinizi C Vitamini iceren iceklerle (portakal suyu gibi) alin, arkasindan bir sure (yarim saat kadar) kalsiyum iceren seyler yemeyin, icmeyin (sut, peynir, yogurt gibi).

* Bebeginizin mekonyum deden ilk kakasinin rengi cok farkli olacaktir. Gorunce sasirmayin. Ben, cok sasirmistim, birsey oldu sanmistim. Mekonyum, siyah!

* Bircok kadinda gorulen dogum sonrasi huzun/depresyon, babyblues. Benim basima gelmedi ama cevremde yasayan cok oldu. Dogumun pozitif yonlerini dusunmenin cok faydasi oluyor, bu donemden cikmak icin. Evet, dunyaniz degisti ama bu degisim pozitif yonde. Bebeginiz, dunyada basiniza gelen en guzel olay, birkac hafta sonra size gulumseyecek, birkac ay sonra yuruyecek, size "anne" diyecek, birkac sene sonra birlikte oyunlar oynayip alisverise cikacaksiniz. Sizin hayatinizin hediyesi, geleceginiz, mutlulugunuz. Cocuk isteyip de yillarca sahip olamayanlari dusunun, ne kadar sansli oldugunuzu anlayacaksiniz. Eger ustesinden gelemiyor ve daha da kotuye gittigini dusunuyorsaniz, mutlaka profesyonel bir yardim alin, psikologa gitmekten cekinmeyin.

* Yardimlari reddedip herseyi kendiniz yapmaya calismayin. Esinizden, annenizden, cevrenizden yardim isteyin. Ornegin, sutunuzu makina ile cekip gece bir ogunun sizin disinizda biri tarafindan verilmesine izin verin.

* Bebeginiz gazli olabilir. Benim kizim cok gazliydi. Emzirdikten / besledikten sonra bebeginizi bir sure dik olarak omuzunuzda bekletin ve sirtini hafifce sivazlayin. Bebeginiz, bir sure sonra gazini cikaracaktir, bu sesi duymadan yatirmayin. Ayrica gaz onleyici bazi bitki caylari ve suruplar var. Bebeginizin doktoruna danisin, danismadan birsey vermeyin. Ben bir surup kullaniyordum, ise yariyordu gercekten. Inanin gaz acisiyla kivranan bebek kadar zor birsey yok.

* Bebeginizi ilk gunlerde tam yatay yatirmayin ve "ani bebek olumleri" hakkinda bilgi edinin. Ozellikle emzirme sonrasinda hafif egimli yatirmaya calisin ki midesindeki sut tekrardan agzina gelmesin. Benim hastanede yasadim tecrube, buna en iyi ornek. Ayrica bebeklerin yuzukoyun yatirilmamasi konusunda uzmanlar uyariyorlar. Destekle yan yatirmak en dogrusu.

* Gelelim en onemli konuya: Emzirme. Dunyadaki tum uzmanlar, anne sutunun bebek icin en faydali yiyecek oldugunda birlesiyorlar. Tabii ki emzirmek ya da emzirmemek sizin seciminize kalmis birsey ancak bence, kisisel nedenlerden dolayi, bebegin hakki olan sutu, ondan esirgemek hos degil. En basta emzirme isi size cok zor ve zahmetli gelecektir ancak birkac hafta sonra hem sizin hem bebeginiz icin rutin bir is haline geliyor ve ikiniz de bu "ozel" anlarin asla bitmemesini istiyorsunuz. Ben, emzirme isini cok pratik buldum ve kizim 2 yasina gelmesine ragmen hala emziriyorum.

Anne sutunun yapay mamalara gore olumsuz yonlerini soyle siralayabiliriz:

1. Bebek ve anne birbirine cok bagli, ozgurlugunuz yok denecek kadar az
2. Biberonla verilen mamada bebegin ne kadar ictigi belli.
3. Gogsunuzun yara olmasi ya da sarkmasi gibi bir sorununuz yok
4. Sut verme meselesi sadece annenin sorumlugundan cikip tum ailenin sorumlulugu haline geliyor. Baba da besleme isine girebilir ve bebekle sicak iliski kurabilir.
5. Annenin yorgun olmasi, hasta olmasi ya da stresli olmasi, mamayi etkilemeyecegi icin sutun azalmasi gibi bir durum soz konusu degil.
6. "Acaba sutum olacak mi", "sutumu nasil arttiririm" gibi kaygilar yok.

Aklima gelen olumsuz yonler sadece bunlar. Simdi uzun bir pozitif yonler listesi yapalim. Iste anne sutunun hazir mamaya gore ustun yonleri:

1. Uzmanlarin hepsi anne sutunun bebek icin en faydali yiyecek oldugunda birlesiyorlar. Yapilan arastirmalar, anne sutunde bulunan antikorlarin ve koruyucu elemanlarin hicbir yapay mama tarafindan uretilemedigini kanitlamistir.
2. Anne sutu, bebek tarafindan daha kolay sindirilir.
3. Bebek, anne sutunu ihtiyaci kadar alacaktir. Anne sutu ile beslenen bebeklerde gereksiz sismanlama ve obezite olmadigi gozlemlenmistir.
4. Anne sutu cok pratik. Isitma, biberon dezenfekte etme, yaninizda koca bir cantayla gezme, evde bitmis olma ya da gerekli sicaga getirme gibi sorunlari yok. Her zaman dezenfekte edilmis, ideal isida ve hazir.
5. Anne sutunun kaynagindan verildigi surece eksime, bozulma gibi bir sorunu yok.
6. Her zaman ideal isida, isitmaya gerek olmadigi gibi, "acaba cocugumun agzi yanar mi" diye sorular sormaniza gerek yok.
7. Her zaman hazir yiyecek. Cocugunuz aciktigi anda, her yerde, her zaman hazir.
8. Anne sutu bedava!
9. Emziren annelerin daha kolay kilo verdikleri soyleniyor. Ben,dogumdan 2 hafta sonra hamilelik oncesi kiloma donmustum bile.
10. Emzirmenin meme kanserini engelledigi soyleniyor.
11. Benim kendi gozlemim, anne sutunun bebegi sakinlestirdi gonunde. Kizim ne kadar cok aglarsa aglasin, ne kadar sinirli olursa olsun, anne sutu onu hep sakinlestirmistir.
12. En son olarak; emzirme, siz ve bebeginiz arasinda kimsenin paylasamayacagi bir kopru. Ikinizin arasinda baska kimse tarafindan tekrarlanamayacak bir deneyim.

* Sutunuz ilk gunlerde, turuncumsu bir renkte olacaktir. Bu ilk sut, bebek icin en onemli yiyecek, mutlaka verilmeli. Birkac gun sonra sutunuz beyaz rengini alacaktir. Sutunuzu arttirmak icin mutlaka dinlenin, uyuyun, bol su icin, sulu icecekler icin (elma suyu, logusa serbeti, uzum suyu, gibi), malt icecekler icin (ornegin alkolsuz bira) ve yediklerinize dikkat edin. Diyet yapmayi daha sonraya birakin ve her besinden yeterince yiyin. Unutmayin sut arttirimi arz-talep iliskisi icinde yurur. Bebeginiz ne kadar icerse o kadar cogalir. Onun ihtiyaci dogrultusunda sutunuz cogalacaktir. Emzirdiginiz sure boyunca asla doktorunuza danismadan ilac almayin, sigara icmeyin ve alkol almayin.

* Sutunuzun yetmedigine TEK gosterge doktorunuz tarafindan olculen bebegin gelisme egrisidir. Kendi kendinize "cocugumu besleyemiyorum" karari dogru degildir. Mutlaka doktorunuzun gerekli olcumleri yapmasi ve onun karar vermesi gerekir. Gereksiz eksta mama vermekten kacinin. Ancak tum cabalariniz karsisinda sutunuz bebeginize yetmiyorsa kendinizi uzmeyin. Dunyada yapay mamayla buyuyup saglikli olmus milyonlarca insan var.

* Sut cekme makinalari hakkinda dogumdan once arastirma yapin. Az da olsa anneye ozgurluk veren bir icat. Ben, elektrikli olanini kullandim ve cok memnun kaldim. Cektiginiz anne sutunu ozel dezenfekte edilmis sut torbalarinda buzdolabinda 24 saat, buzlukta 1 ay saklayabiliyorsunuz. Sutunuzu cekmek, sutu azaltmaz arttirir (arz-talep). Neden cekeyim, derseniz; bazen uyumaniz icin, bazen bebeksiz disari cikmaniz icin, calisirken bebeginizi anne sutunden mahrum etmemek icin, babanin da bebegin beslenmesine katilmasi, bebekle kalabalik ortama girdiginizde daha rahat anne sutu vermeniz icin gibi sebepler sayabilirim. Herkesin sebebi farkli olabilir.

* Emzirme konusunda tecrubesiz olan siz ve bebeginiz yuzunden, gogusleriniz yara olacaktir. Bunlara karsi doktorunuzun onerecegi kremi kullanin. Sutunuz emilmedigi surede de akacaktir, gogus pedi kullanin. Emzirme sutyeni edinin. Yaralara karsi, ayrica kakao yagi ve buzlukta bekletilmis lahana yapragi da iyi gelmektedir. Aksamlari sutunuz aksa da gogus pedi ya da sutyen kullanmadan yatin. Yaralar iyilesene kadar emzirmek icin gogse takilan silikon basliklardan kullanabilirsiniz. Yalniz, bebekte cok gaz yaptigini da bilin.

* Dogru emzirme pozisyonunu ogrenin. Bebeginizin bogazina sut kacmamasi, goguslerinizin daha az yara olmasi ve bebeginizin en iyi sekilde sutten faydalanmasi icin dogru pozisyonda emzirmek cok onemli. Hastanedeki hemsireler, size yardimci olacaktir.

* Ilk aylarda bebeginiz gunde ortalama 8 kere sut emecektir. Artik bebek istedikce sut vermeyi onerseler de sut saatlerini bir duzene oturtmak (ornegin 3 saatte bir), size kolaylik saglayacaktir. Her emme suresi ortalama 20 dakikadir. Ilk gunlerde goguslerdeki sut uretimini arttirmak icin 10+10ar dakikalarla her emzirmede iki gogsu de vermek onerilir. Sut uretiminin duzene girmesiyle 20 dakika tek gogus verilebilir. Her seferinde daha once verilmemis olan gogus emzirilir. 15 dakikanin altindaki emzirmeler genelde yeterli degildir. En basta bebek sutun sulu kismini, daha sonra sutun asil yagli ve besleyici kismini ceker. Dolayisiyla 10-15 dakikanin altinda emzirmemeye calisin. Bebeginiz uykuya daliyorsa sakaklarini oksayarak, uyandirici tonda konusarak, uyanik kalmasini saglayin. Ilk 6 ay sadece anne sutu verilmesi oneriliyor. 6. aydan sonra kademeli olarak ek gidalara gecebilirsiniz. (daha sonra anlatacagim)

Anne sutunun cogaltilmasi icin tavsiyelerim ise; burada.